Herakles

Herakles en de hydra.
Herakles en de hydra.

‘Herakles; wacht eens even… Die ken ik van tv!’, zal je misschien wel denken. Iedereen kent Walt Disney’s Hercules. Hercules en Herakles… Ja, dat zijn dezelfde! Maar wij praten over Herakles, want dat is de Griekse versie. Bij de Romeinen heet hij inderdaad Hercules! Herakles is de meest bekende held in de mythologie. Misschien heb je wel eens gehoord van de 12 werken.

Wie was Herakles, wat heeft hem tot een held gemaakt en hoe kwam hij aan zijn einde? Interessante vragen, waar wij antwoord op hebben.

 

De geboorte/jeugd

Tja, je kent Zeus. Altijd uit op vrouwen. Vandaag had hij toch zo’n mooie vrouw gezien: Alkmene. Alkmene was een gewone stervelinge. Zeus hoeft toch niet altijd alleen maar met godinnen te zijn?! De man van Alkmene was weg, als Thebaanse generaal zijnde was hij natuurlijk vaak van huis. Dus Zeus greep zijn kans. Hij vermomde zich als de man van Alkmene, Amphitryon, en Alkmene raakte zwanger.

Ondertussen was Hera, vrouw van Zeus, weer eens erg bedroefd. Alweer een andere vrouw. Dus Hera bedacht een list. Het stond vast dat Herakles koning zou worden van Thebe. Maar daar stak Hera een stokje voor. Ze liet de geboort van Herakles vertragen tot een andere troonopvolger eerder zou worden geboren. Deze troonopvolger werd geboren in de 7de maand, om te voorkomen dat Herakles troonopvolger zou worden. De baby heette Eurystheus. Herakles werd geen koning, nee, een slaaf zou hij worden, slaaf van Eurytheus. Dat zal later blijken.

Hera bleef bezig. Herkles was nog een baby toen Hera twee giftige slangen op hem afstuurde. Maar ja, je raad het al, Herakles was een halfgod en was toen al zo sterk dat hij de slangen in zijn wiegje wurgde, met gemak.

De 12 Werken

De 12 werken, of ook wel; de 12 daden. En misschien heb je wel eens gehoord van: dodekathlos. Een andere benaming. Waarom moest hij deze dodekathlos doen?

Hera sloeg toe (alweer). Ze liet Herakles treffen door waanzin, waardoor hij zijn vrouw Megara en zijn twee zonen vermoorde. Dat was niet niets, een schande was het! Herakles had later natuurlijk spijt, maar een straf zou zijn verdiende loon zijn. Het liefst had Herakles zelfmoord gepleegd, maar hij was wijs en stapte naar het orakel van Delphi. Deze vertelde hem dat hij naar de koning van Mykene moest gaan; koning Eurystheus! Hij moest in dienst van de koning Eurystheus. Zo werd hij dus slaaf. 10 taken kreeg hij opgekregen, waarna later bleek dat het er 12 werden. Dat kwam omdat er twee werken waren die niet mee mochten tellen, omdat Herakles bij deze werken hulp kreeg of betaald werd. Zo werden het er 12.

 

Onder het kopje 'Herakles' zie je 'De 12 werken' staan. Hierin staan aantal dia's (nee, niet in in Powerpointpresentatie), waarin staat wat de 12 werken inhouden en hoe het Herakles lukte.

Huwelijk en dood

Herakles was dapper, nooit had ook maar iemand angst bij Herakles kunnen ontdekken. Uit eerbetoon liet koning Creon van Thebe, zijn dochter Megara trouwen met Herakles. Maar dat verhaal ken je nu: Herakles doodde zijn vrouw Megara en zijn twee zonen.

Hij begon een nieuw huwelijk, wat hem fataal zou worden.

 

Deianeira, wat een moeilijke naam... Maar dat werd Herakles' nieuwe vrouw.

Op een dag maakte ze samen een reis, waarbij ze over een rivier moesten. Ze hadden een veerman; de centaur Nessus. Eerst mocht Herakles; veilig kwam hij aan de overkant. Toen kwam Deianeira, waarbij Nessus haar probeerde te verkrachten. Deianeira riep om hulp en gelukkig kon Herakles vanaf de kant Nessus neerschieten met zijn pijl en boog. De laatste woorden van Nessus tegen Deianeira waren: 'Deianeira, als je ooit bang bent om Herakles te verliezen, geef hem dan het elixer dat bestaat uit mijn bloed.' Dus Deianeira ving het bloed van Nessus op en maakte het elixer.

Op een dag maakte Herakles een offerplaats voor zijn vader Zeus. Daar woonde ook een minnares van Herakles: Lole genaamd. Deianeira was bang Herakles te verliezen...

Herakles vroeg een vriend of hij aan Deianeira wilde vragen of zij zijn kleed wilde brengen voor het feest van de opening van de offerplaats. Voordat Deianeira het kleed meegaf aan de vriend, doopte ze het in het gemaakte elixer. Toen Herakles het aantrok, verschroeide zijn huid en bleef het kleed vastplakken aan de huid. De pijn was onverdraaglijk...

Toen Deianeira er eenmaal achterkwam wat ze Herakles had aangedaan, pleegde ze zelfmoord. Ook Herakles wilde uit zijn pijn worden verlost. Op een brandstapel op de berg Oite, aangestoken door Philoctetes, vond Herakles de dood.

 

Herakles werd onsterfelijk en een god. Hij trouwde daar met de godin van de jeugd: Hebe.

Leuk om te weten:

- De Griekse naam 'Herakles' bestaat uit 2 delen: 'Ἥρα en κλέος, wat 'Hera's roem' of 'roemrijk door Hera' betekent. Weet jij waarom?

- Griekse kolonisten verspreidden de verhalen van Herakles in Zuid-Italie. Daar heette hij Hercules.
- Herakles was erg populair, een held, een halfgod en beschermer tegen het kwaad en tegen narigheid. Hij werd dus ook vereerd als een soort god. Er bestaan steden die naar hem vernoemd zijn zoals Herculaneum.